Einar Kári Magnússon skrifar:
Til að byrja með vil ég óska útgefendum fagtímaritsins Freyju til hamingju með fyrsta tölublaðið. Þörfin fyrir slíkt rit var orðin talsverð og ljóst að þarna er komin góð leið fyrir fræðimenn og ráðunauta að miðla fróðleik til bænda sem annarra lesenda.
Síðastliðinn vetur kynnti ég mér hvernig danskir bændur og þá aðallega kúabændur haga sínum búskap. Margt er ólíkt með búskaparháttum þar og því sem við þekkjum hér á landi þó svo annað sé nokkuð svipað, en alltaf er hægt að draga lærdóm af búskap annarra þjóða. Eitt af því sem að vakti athygli mína var hversu mikil vinna hefur verið lögð í að gera öll verk sem unnin eru á búunum sem skilvirkust þannig að hver vinnustund nýtist sem best. Þá er ég ekki að tala um að unnið hafi verið hraðar heldur frekar að hlutirnir væru gerðir þannig að eitt leiddi af öðru og það verk sem verið var að vinna studdi næsta verk sem farið var í og flýtti þannig fyrir. Þegar ég ræddi þetta við bændurna svöruðu þeir því til að eftir efnahagshrunið hefði mikil vakning orðið í því að nýta vinnuaflið og vinnustundirnar betur. Auðveldasta leiðin til þess væri að gera verkferlana sem skilvirkasta. Til að auka skilvirknina koma ráðgjafar í reglubundnar heimsóknir inná búin (2-3 á ári), taka út verkin og meta hvað er hægt að bæta. Þeir bændur sem ég talaði hvað mest við sögðu að eftir fyrstu heimsóknina hafi þeir áttað sig á hversu mikilvægt er að fá utanaðkomandi aðila í úttektina því sjálfir voru þeir orðnir of vanir rútínuverkunum til að sjá möguleikana til úrbóta.
Annað atriði sem vakti líka athygli var hversu mikla tengingu ráðunautar eða ráðgjafar hafa til bændanna og hversu eftirfylgni með áætlunum er mikil. Ráðunautar gera ýmiskonar áætlanir fyrir bændur, tökum hér sem dæmi fóðuráætlun sem unnin er fyrir bónda. Eftir að bóndinn hefur fengið hana í hendur og byrjað að vinna eftir henni, tekur ráðunauturinn stöðuna nokkrum sinnum yfir veturinn. Sé áætlunin ekki að standast er farið ofan í saumana á því hvert vandamálið er og nauðsynlegar endurbætur gerðar ef þess er þörf. Á þessari eftirfylgni græða í raun bæði bóndinn og ráðgjafinn því til framtíðar verða áætlanirnar nákvæmari og bóndinn er í nánari samstarfi við ráðgjafann.
Með þessu nána samstarfi verður líka aukið upplýsingaflæði um hvað er efst á baugi hjá bændum, útfrá því myndast þrýstingur á fræðimenn að svara þeim spurningum, oft er þekkingin til staðar en í öðrum tilfellum þarf rannsókna við. Með þessu samstarfi myndast því gagnkvæmt flæði upplýsinga frá fræðimönnum til bænda og öfugt.
Ég velti því fyrir mér hvort að þetta samband sé nægilega sterkt hér á landi. Eru fræðimenn í nægilega miklu sambandi við bændur og vita þeir hvað er efst á baugi hjá þeim? Komast upplýsingar nægilega greiðlega á milli ráðunauta og þeirra sem stunda rannsóknir? Er flæði upplýsinga og eftirfylgni áætlana frá ráðunautum til bænda í nægilega góðum farvegi? Er fræðimannasamfélagið nægjanlega meðvitað um þarfir atvinnugreinarinnar og komast rannsóknaniðurstöður til skila út í atvinnugreinina á fullnægjandi hátt?
Ég ætla svo sem ekki að taka það að mér að svara þessum spurningum en nauðsynlegt er að velta þeim fyrir sér. Allar breytingar sem stuðla að aukinni fagmennsku eru til góða, eitt lítið skref hefur verið stigið í átt að auknu flæði upplýsinga frá fræðimönnum með útgáfu nýs fagtímarits og því ber að fagna.
eftir Einar Kára Magnússon, meistarnema við LbhÍ