Gunnfríður Elín Hreiðarsdóttir skrifar:
Hver er sinnar gæfu smiður! Þetta orðtæki höfum við öll heyrt oftar en við höfum tölu á. Öll vitum við líka hvað þetta merkir og gerum okkur að einhverju leiti grein fyrir því að líklega er að minnsta kosti einhver sannleikur falinn þessum orðum.
Frá því að ég fyrst man eftir mér hefur ríkt eins konar togstreita milli landsbyggðar og höfuðborgar. Öll könnumst við frasann “hefur höfuðborgin efni á landsbyggðinni” og höfum heyrt hann oftar en góðu hófi gegnir, einnig erum við alin upp við það að allar leiðir virðast liggja á suðvesturhornið. Þar höfum við sett okkar stærstu menntastofnanir, okkar tæknivæddustu sjúkrahús, flestar opinberar stofnanir og þar eru því eðlilega, flestu og bestu atvinnutækifærin. Fólksfækkun á landsbyggðinni þarf því í sjálfu sér ekki að koma neinum sérstaklega á óvart. Við höfum sjálf skapað þessar aðstæður og það sem meira er,þá höfum við kannski sjálf að einhverju leiti lagt blessun okkar yfir þessa þróun. Við höfum gagnrýnilaust keypt þá hugmynd að það sé fullkomlega eðlilegt að gera ráð fyrir að fólk flytji búferlum til að sækja sér menntun eða atvinnu á höfuðborgarsvæðið en leiðin frá höfuðborginni út á land virðist einhverra hluta vera mun lengri og torveldari. Við höfum gengist inn á þá hugsun að telja það nauðsynlegt að vera stöðugt að verja þá ákvörðun okkar að velja að búa út á landi og að það sé næstum því sjálfsagður hlutur að búseta utan suðvesturhornsins þýði að búa við lélegri samgöngur, að þurfa að ferðast, jafnvel hundraði kílómetra til að fá heilbrigðisþjónustu og að vöruverð sé mun hærra og þjónusta lakari. Já, það virðist vera hægt að fá okkur til að samþykkja eitt og annað eingöngu með þeirri röksemdafærslu að þetta sé eðlilegur hluti af því að búa úti á landi.
Landbúnaður og afleidd störf eru undirstaða atvinnu víða á landsbyggðinni. Sjálf valdi ég mér starfsvettvang innan landbúnaðarins en ég ætla ekki að reyna að halda því fram að það hafi endilega legið beint við þrátt fyrir að þar lægi mitt áhugasvið. Ýmsir voru til að benda mér á að ég hefði nú möguleika á að læra hér um bil hvað sem er og að kröftum mínum væri því mun betur varið á einhverjum öðrum vettvangi.
Ég tel nokkuð víst að það séu fleiri sem kannast við að hafa heyrt að engin framtíð væri í landbúnaði en ég veit líka af eigin raun að það voru fleiri en ég sem létu það sem vind um eyru þjóta. Ég veit það af því að nú er sumt þetta fólk mínir samstarfsfélagar og aðrir eru starfandi bændur og þar með mínir viðskiptavinir.
Ef frá er talin sá tími sem ég dvaldi erlendis til að afla mér framhaldsmenntunar hef ég alla mína hunds og kattartíð búið á landsbyggðinni. Ég lít nefnilega svo á að það séu sjálfsögð mannréttindi að geta valið sér starfsvettvang og búsetu. Að það eigi að vera jafn eðlilegt að velja sér búsetu á Raufarhöfn og í Reykjavík, að starf þitt sé jafn mikils metið hvort sem þú ert bankamaður, bóndi eða bifvélavirki. Ég trúi því líka að ef við viljum búa okkur heimili eiga atvinnumöguleika og skapa öflug samfélög utan höfuðborgarsvæðisins þá sé það okkur í sjálfsvald sett að gera svo.
Ég hef verið svo lánsöm að hafa haft tækifæri til að ferðast talsvert um Ísland bæði í leik og starfi og fengi að kynnast fólki og mannlífi út um allt land. Samfélögin og einstaklingarnir eru eins misjöfn og þeir eru margir en öflugastir eru þeir sem eiga það sammerkt að hafa, einmitt gert sér grein fyrir sannleikanum sem felst í upphafsorðum þessa pistils.
eftir Gunnfríði Elínu Hreiðarsdóttur, nautgriparæktarráðunaut BÍ og stjórnarmann í S.U.B