Kári Gautason skrifar:
Hér ætla ég að skrifa örfá orð um tengsl landbúnaðar og umhverfis. Þau tengsl eru afar sterk þar sem landbúnaður byggir á því að nýta landgæði manninum til hagsbóta.
Landbúnaður færir okkur matinn sem við borðum, trefjar í föt og timbur í allt mögulegt. Svo eitthvað sé nefnt. Ef rétt er haldið á hlutunum er landbúnaður sjálfbær. Ekki er tekið meira út heldur en sett er inn. Raunin er önnur. Nokkur dæmi.
● Eyðimerkurmyndun ógnar fjórðungi alls ræktunarlands í heiminum
● Fækkun tegunda í landbúnaði gerir hann viðkvæmari fyrir sjúkdómum(á við um plöntur jafnt sem dýr)
● Hormónanotkun, eiturefni og lyfjagjöf í landbúnaði hefur ófyrirséð áhrif á vistkerfi og í mörgum tilfellum mannslíkamann
● Landbúnaður leggur til 20-30% af gróðurhúsalofttegundum á ári hverju
● Verksmiðjulandbúnaður hefur fært okkur hina ýmsu sjúkdóma, Creutzfeldt-Jacobs, Svínaflensu og H5N1 fuglaflensu ásamt fleirum. Hingað til höfum við verið heppin að hættulegar stökkbreytingar hafa ekki orðið á flensunum
● Áburðarmengun er víða mikil, til dæmis er 20000 ferkílómetra dauður reitur við mynni Mississippi fljótsins þar sem ekkert þrífst nema þörungar
Þetta er stórt vandamál. Nóg áskorun væri að gera núverandi landbúnað sjálfbæran. Ofan á þetta bætist svo hröð fjölgun mannkyns. Í kvöld munu verða 219 þúsund fleiri munnar að metta heldur en í gær. Mannkyni fjölgar um 80 milljónir á ári og varfærin spá segir að mannkynið verði orðið 9 milljarðar árið 2050. Því þarf að auka matvælaframleiðslu um 70%, á sama landi og með minna vatni.
Það hjálpar síður en svo til að hnattrænar loftslagsbreytingar hafa þau áhrif að veðurfar verður öfgakenndara og ófyrirsjáanlegra. Ekkert samfélag getur lifað af ef það étur undan sér. Það er staðreynd.
Þar sem eitt sinn voru blómlegar sveitir Súmer, elstu læsu siðmenningar heimsins, er nú eyðimörk. Ástæðan fyrir því er í stuttu máli sú að galli í áveitukerfi 
þeirra varð til þess að seltumagn í jarðvegi jókst og uppskera minnkaði. Verkfræðingar og bændur þeirra tíma vissu ekki betur. Myndin til hliðar sýnir rústir af borginni Úr í Írak sem er ein elsta borg heims.
Samfélag okkar í dag er jafn mikið háð jörðinni og Súmerar voru fyrir 4000 árum. Það kemur reglulega í ljós. Í rauninni erum við samfélag okkar viðkvæmara í dag en í fortíðinni. Gott dæmi um það var eldgosið í Eyjafjallajökli í fyrra sem setti alla flugumferð í Evrópu úr skorðum. Eini munurinn er sá að tæki okkar og tól gera það mögulegt að veðja jörðinni allri. En við eigum líka að vita betur með þeim ótrúlegu framförum sem orðið hafa í vísindum.
Vatnið
Bara til að skoða eitt af ofangreindum vandamálum aðeins betur ætla ég að fjalla örlítið um vatn. Helmingur jarðarbúa býr í löndum þar sem grunnvatnsstaða fellur. Aðeins eitt af þeim löndum hefur orðið fyrir verulegum skakkaföllum en sem komið er. Það er olíurisinn Sádi Arabía. Fyrir um 30 árum byrjuðu Sádi Arabar að dæla upp grunnvatni til þess að rækta hveiti. Um tuttugu ára skeið voru þeir sjálfum sér nægir um hveiti. Þá dreymdi um græna eyðimörk eins og sést hér á myndinni.
En vatnsveitinn sem þeir dældu uppúr til að vökva akra í eyðimörkinni endurnýjast ekki. Þessi vatnsveitir eru leifar af bráðnandi jöklum síðustu ísaldar. Nú er staðan þannig að allri hveitirækt verður hætt í Saudi Arabíu eigi síðar en 2016. Þá þarf að flytja inn hvert einasta hveitikorn sem þær þrjátíu milljónir íbúa landsins þarfnast. Það er ógnvekjandi staðreynd að grunnvatnið lækkar hraðast á þeim stöðum þar sem mesta landbúnaðarframleiðslan er. Miðvestur ríkjum Bandaríkjanna, Norðaustur Kína, Norðvestur Indland, Norðvestur Pakistan og Kaliforníu. Sérstaklega í ljósi þess að 40% af kornmeti heimsins er ræktað á svæðum vökvað með áveitum.
Í flugi er talað um ,,the point of no return”, þegar flugvél er komin á ákveðinn hraða og verður að fara á loft en getur ekki stoppað. Mannkynið er í svipaðri stöðu. Það verður að lagfæra margt, og gera það hratt ef ekki á að fara mjög illa. Við á Vesturlöndum getum ekki byggt veggi til að einangra okkur frá vandamálum umheimsins. Vandamál þeirra munu ná til okkar í formi flóttafólks, landa sem þarfnast neyðaraðstoðar og hryðjuverka frá örvæntingarfullu fólki. Það er álíka gáfulegt að halda því fram að það sé hægt að eyðileggja hina og þessa smáu þætti sem halda vistkerfum jarðarinnar gangandi eins það að berja úr, af handahófi, litlu aumingjalegu boltana sem halda saman flugvél.
Á Íslandi getum við haft alveg merkilega sjálfbæran landbúnað, ef við viljum. Því við höfum nóg af því sem heiminn vantar. Nefnilega vatn, orku og pláss. Við erum ótrúlega heppin þrátt fyrir að búa lengst norður í Ballarhafi. Næst mun ég fjalla um efnahagslegu hlið landbúnaðar.
Kári Gautason stundar nám í búvísindum við Landbúnaðarháskóla Íslands.