Ungur bóndi

ÞÚ ERT HÉR: FORSÍÐA Ungi bóndinn Blaðagreinar Beingreiðslur til bænda eru niðurgreiðsla fyrir neytendur

Beingreiðslur til bænda eru niðurgreiðsla fyrir neytendur

Senda í tölvupóst Prentvæn útgáfa

Sigurjón Þór Vignisson skrifar:

Nú getur maður ekki lengur setið þegjandi undir þessum staðreyndalausu skrifum Margrétar og verð ég því að skrifa nokkur orð á móti. Fyrir það fyrsta eru beingreiðslur til bænda ekkert annað en niðurgreiðsla fyrir neytendur, augljóslega yrði matur út í búð dýrari ef ríkið greiddi hann ekki niður. Svo er almenningur ekki að greiða fyrir útflutning á lambakjöti því það eru afurðastöðvarnar sem flytja og selja kjötið út, það hefur ekkert með bændur að gera. Að auki þá hlýtur það að vera jákvætt að hægt er að selja það kjöt út sem innanlandsmarkaðurinn kaupir ekki því þá fæst gjaldeyrir inn til landsins og afurðastöðvarnar geta haft fleira fólk í vinnu. Við skulum ekki gleyma því að ef bændur verða ekki lengur til á Íslandi þá verða ansi margir sem missa vinnuna því störfin sem tengjast landbúnaði á beinan eða óbeinan hátt skipta þúsundum.

Réttilega bendir Margrét á að við erum háð innflutningi á vélum, olíu, áburði, plasti og fleiru, en það eru nú þegar til ansi margar vélar sem við notum til matvælaframleiðslu (en vissulega þurfum við þá að fá varahluti), þörfin á olíu verður vonandi minni í komandi framtíð ef allt gengur að óskum varðandi aðra orkugjafa. En jú, því er ekki að neita að við verðum alltaf háð innflutningi að einhverju leyti en það hlýtur að teljast skynsamlegt að vera sem minnst háð innflutningi, eins og kostur er. Því skýtur það skökku við að Margrét vill heldur framleiða svína- og alifuglakjöt en lambakjöt.

Svína- og alifuglabúskapur er afar háður innflutningi t.d. hvað fóður varðar, einhverjir eru þó farnir að rækta sitt fóður sjálfir í mismiklum mæli en þá þurfa þeir olíu og áburð. Margrét vill meina að það ætti að láta aðrar þjóðir um framleiðslu lambakjöts sökum þess að gróður hér á landi er svo lítill. Vissulega hefur verið landeyðing hér á landi gegnum tíðina en það er afar mikil einföldun að kenna kindunum einum þar um. Í dag er það svo að meira land er að gróa heldur en eyðast og víða eru afréttir að kafna í sinu sökum fjárleysis. Svo er nú rétt að benda á að t.d. í svínaeldi þarf líka land. Ekki ætla ég neinum svínabóndanum að hirða illa um skepnurnar sínar en er ekki fallegra að hugsa til þess að lömbin sem við borðum fengu að alast upp og leika sér í grænni náttúrunni frekar en að vera lokuð inni í stíum undir þaki eins og svínin búa.

Það er eitt sem stingur mig í augun í grein Margrétar en það er þegar hún nefnir að flestir bændur stundi aðra atvinnu með búskapnum. Það væri gaman að sjá hvernig hún rökstyður þessa fullyrðingu því þó ég viti að það eru fleiri en einn og fleiri en tveir sem stunda aðra vinnu með búskapnum þá er það langt frá því að vera flestir bændur. Mér finnst alveg merkilegt þegar fólk þarf að tala illa um íslenskan landbúnað á einn eða annan hátt, því við erum öll komin af bændum, bara misstutt aftur í ættir, og það eru landbúnaðarafurðir ásamt fiski sem hafa haldið lífinu í þjóðinni gegnum tímann. Það er nú bláköld staðreynd að íslensk matvara hefur haldið niðri verðinu á þessari „venjulegu" og margumtalaðri matarkörfu. Það er alveg sérstakt að mínu mati að fólk æsir sig yfir smáhækkunum á íslenskum landbúnaðarafurðum en ekki á meðan annað hækkar mun meira. Ef fólk vill virkilega spara og t.d. hugsa um heilsuna, af hverju kaupir það þá ekki frekar lítra af mjólk fremur en lítra af gosi; hvort er nú hollara og ódýrara, svo eitthvað sé nefnt?

Nú kom í fréttum um daginn að Landssamband sauðfjárbænda mælti með 25% verðhækkun til bænda á lambakjöti og ýmsir menn urðu nú ansi æstir yfir því og hafa sagt ýmislegt vanhugsað um það. Fyrir það fyrsta þá eru sauðfjárbændur að fara fram á hækkun til sín frá sláturleyfishöfum og ekkert segir að sú hækkun þurfi endilega að skila sér út í hærra vöruverði til neytenda en ef sú yrði raunin þá er sú krónutala sem sauðfjárbændur fengu til hækkunar ekki 25% hækkun til neytenda heldur 7-8% hækkun. Þannig að það er góður siður að kynna sér málin áður en að maður tjáir sig um þau.

Greinin birtist í Morgunblaðinu 27. ágúst 2011

Sigurjón Þór Vignisson er búfræðingur og bóndi í Eyjafjarðarsveit

 
Deila á Fésbók